Wybrane determinanty regionalnych różnic w poziomie bezrobocia w Czechach i Słowacji

Oleksij  Kelebaj; Anna Połeć

doi:https://doi.org/10.59139/ws.2026.06.3

Wybrane determinanty regionalnych różnic w poziomie bezrobocia w Czechach i Słowacji

Oleksij Kelebaj Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kolegium Ekonomii, Finansów i Prawa, Instytut Metod Ilościowych w Naukach Społecznych, Katedra Statystyki, Polska / Krakow University of Economics, College of Economics, Finance and Law, Institute of Quantitative Methods in Social Sciences, Department of Statistics, Poland ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6037-1231 , Anna Połeć Doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Polska / Doctoral student at the Doctoral School in the Social Sciences, Jagiellonian University, Poland ORCID: https://orcid.org/0009-0005-1192-086X Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, vol. 71, 2026, 6, s. 42-62 Opublikowano online: 30 czerwca 2026 DOI https://doi.org/10.59139/ws.2026.06.3

6 Wyświetlenia 0 Pobrania

ARTYKUŁ

(Polski) PDF

STRESZCZENIE

Zjawisko bezrobocia, mimo długotrwałych procesów transformacyjnych i rozwojowych, pozostaje jednym z kluczowych wyzwań społeczno-gospodarczych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Celem badania omawianego w artykule jest ocena wpływu opóźnionej stopy bezrobocia i dynamiki regionalnego PKB na przestrzenne zróżnicowanie stopy bezrobocia w Czechach i Słowacji. W pracy wykorzystano: statystykę opisową, równanie przyrostu stopy bezrobocia, metodę najmniejszych kwadratów, uogólnioną metodę momentów i modele z efektami stałymi. Analizowano dane za lata 1995–2022, pochodzące z urzędów statystycznych Czech i Słowacji. Z badania wynika, że Praga osiągnęła najwyższy PKB i najniższe bezrobocie; także Bratysława wyróżniała się wysokim PKB i niskim bezrobociem. W równaniu przyrostu bezrobocia estymowanego dla regionów Czech i Słowacji – zarówno metodą najmniejszych kwadratów, jak i uogólnioną metodą momentów (z pewnymi wyjątkami) – wcześniejszy poziom bezrobocia istotnie statystycznie wpływał na jego przyrost. Tempo wzrostu PKB w regionach Czech i Słowacji co do zasady obniżało przyrost stopy bezrobocia. Rezultaty przeprowadzonych analiz dają podstawy do formułowania praktycznych sugestii dotyczących kierunków rozwoju polityki regionalnej i gospodarczej.

SŁOWA KLUCZOWE

bezrobocie, PKB, rozwój regionalny

JEL

J01, J31, J64, R11, R23

BIBLIOGRAFIA

Adamczyk, A. (2005). Makroekonomiczne uwarunkowania bezrobocia transformacyjnego w Polsce, Czechach, Słowacji i na Węgrzech. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie.

Baran, K. A. (2013). The Determinants of Economic Growth in Hungary, Poland, Slovakia and the Czech Republic During the Years 1995–2010. Equilibrium. Quarterly Journal of Economics and Economic Policy, 8(3), 7–26. https://dx.doi.org/10.12775/EQUIL.2013.017.

Český statistický úřad. (b.r.). Národnost. Pobrane 9 maja 2025 r. z https://web.archive.org/web/20230319105342/https:/www.czso.cz/csu/scitani2021/narodnost.

Havlat, M., Havrlant, D., Kuenzel, R., Monks, A. (2018). Economic Convergence in the Czech Republic and Slovakia. Publications Office of the European Union. https://economy-finance.ec.europa.eu/system/files/2018-03/eb034_en.pdf.

Ioan, B., Mozi, R. M., Lucian, G., Gheorghe, F., Horia, T., Ioan, B., Mircea-Iosif, R. (2020). An Empirical Investigation on Determinants of Sustainable Economic Growth. Lessons from Central and Eastern European Countries. Journal of Risk and Financial Management, 13(7), 1–25. https://doi.org/10.3390/jrfm13070146.

Jokeš, P. (2020). Czesi. Przewodnik po historii narodu i państwa. Avalon.

Kwiatkowski, E., Kucharski, L., Tokarski, T. (2002). Bezrobocie i zatrudnienie a PKB w Polsce w latach 1993–2001. Ekonomista, (3), 329–346.

Kwiatkowski, E., Tokarski, T. (2007). Bezrobocie regionalne w Polsce w latach 1995–2005. Ekonomista, (4), 439–455.

Maris, M. (2019). Structural and productivity shift of industries in Slovakia and Czech Republic: A comparative study. Journal of International Studies, 12(1), 313–323. http://doi.org/10.14254/2071-8330.2019/12-1/21.

Netrdová, P., Nosek, V. (2020). Spatial Dimension of Unemployment: Space-Time Analysis Using Real-Time Accessibility in Czechia. ISPRS International Journal of Geo-Information, 9(6), 1–12. https://doi.org/10.3390/ijgi9060401.

Pindyck, R. S., Rubinfeld, D. L. (1991). Econometrics Models and Economics Forecast. McGraw-Hills.

Próchniak, M. (2011). Determinants of economic growth in Central and Eastern Europe: The global crisis perspective. Post-Communist Economies, 23(4), 449–468. https://doi.org/10.1080/14631377.2011.622566.

Simionescu, M., Lazányi, K., Sopková, G., Dobeš, K., Balcerzak, A. P. (2017). Determinants of Economic Growth in V4 Countries and Romania. Journal of Competitiveness, 9(1), 103–116. https://doi.org/10.7441/joc.2017.01.07.

Smętkowski, M., Wójcik, P. (2009). Rozwój regionalny w Europie Środkowo-Wschodniej. Studia Regionalne i Lokalne, (4), 39–66. https://studreg.uw.edu.pl/dane/web_sril_files/326/2009_4_smetkowski_wojcik.pdf.

Sojecki, C. (red.). (1969). Mała Encyklopedia Powszechna PWN. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Štatistický úrad SR. (b.r. a). Sčítanie obyvateľov, domov a bytov 2011. Výsledky v multidimenzionálnych tabuľká. Pobrane 9 maja 2025 r. z https://census2011.statistics.sk/tabulky.html.

Štatistický úrad SR. (b.r. b). Tab-12 Obyvateľstvo SR podľa najčastejšie používaného jazyka na verejnosti – SODB 2011. Pobrane 9 maja 2025 r. z https://web.archive.org/web/20121114093723/http://portal.statistics.sk/files/tab-12.pdf.

Tokarski, T. (2005). Statystyczna analiza regionalnego zróżnicowania wydajności pracy, zatrudnienia i bezrobocia w Polsce. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

Wisła, R., Nowosad, A. (2016). Zróżnicowanie rozwoju współczesnej Europy. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wisła, R., Nowosad, A. (red.). (2020). Economic Transformation in Poland and Ukraine. National and Regional Perspectives. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003041375.

Wróć do: